روف گاردن ( باغ بام ) ; طراحی و اجرا – مجلل ترین روف گاردن ها چه ویژگیهایی دارند؟

مراحل قدم به قدم طراحی و ساخت روف گاردن

ساخت یک روف گاردن موفق نیازمند برنامه‌ریزی دقیق و توجه به جزئیات فنی و طراحی است. از انتخاب نوع گیاهان گرفته تا نحوه چیدمان المان‌ها و محافظت از سازه پشت‌بام، هر مرحله اهمیت ویژه‌ای دارد. به طور کلی، اجرای روف گاردن در دو مرحله اصلی انجام می‌شود:

• مرحله طراحی: شامل انتخاب نوع روف گاردن، چیدمان فضا، بهینه‌سازی محیط، انتخاب گیاهان متناسب با اقلیم، و طراحی المان‌های تزئینی است.
• مرحله اجرا: مربوط به پیاده‌سازی دقیق طرح، نصب سازه‌ها و المان‌ها، و اطمینان از کیفیت کار توسط تیم متخصص می‌باشد.

در ادامه، به تفصیل هر یک از این مراحل و جزئیات قدم به قدم اجرای روف گاردن از آماده‌سازی سقف و عایق‌بندی تا چیدمان نهایی و نصب المان‌های دکوراتیو پرداخته خواهد شد.

• ارزیابی پشت‌بام

قبل از هر اقدامی برای اجرای روف گاردن، ارزیابی دقیق پشت‌بام ضروری است. این مرحله پایه و اساس یک پروژه موفق را تشکیل می‌دهد و شامل موارد زیر می‌شود:

• بررسی استحکام سقف و تحمل وزن: لازم است سقف از نظر مقاومت سازه‌ای و توانایی تحمل وزن اضافی حاصل از خاک، گیاهان، سازه‌های جانبی (آلاچیق، باربیکیو، مبلمان) و حتی آب‌های اضافی بررسی شود. استفاده از مهندس سازه یا متخصص پشت‌بام در این مرحله بسیار توصیه می‌شود.
• بررسی شرایط محیطی: نور خورشید، وزش باد و شرایط اقلیمی منطقه باید تحلیل شوند تا انتخاب گیاهان، چیدمان المان‌ها و طراحی فضای سبز بهینه انجام شود. همچنین این بررسی کمک می‌کند تا محل قرارگیری سایه‌بان، آلاچیق و سیستم‌های آبیاری مناسب مشخص گردد.

این ارزیابی، پایه‌ای برای ادامه مراحل اجرایی و طراحی دقیق روف گاردن است و تضمین می‌کند که پروژه نه تنها زیبا بلکه پایدار و ایمن باشد.

• عایق‌بندی و ضدآب کردن سقف

یکی از حیاتی‌ترین مراحل ساخت روف گاردن، محافظت از سقف در برابر آب، رطوبت و نفوذ ریشه گیاهان است. عایق‌بندی صحیح نه تنها از آسیب به سازه جلوگیری می‌کند، بلکه عمر روف گاردن را افزایش می‌دهد.

روش‌های رایج عایق‌بندی عبارتند از:

• عایق سرد پلیمری: این نوع عایق که از مشتقات نفتی تهیه می‌شود، خاصیت کشسانی و آبگریزی دارد و مانع نفوذ ریشه گیاهان به سازه می‌شود.
• ممبران‌های پلیمری (EPDM، PVC، TPO): به دلیل انعطاف‌پذیری بالا، مقاومت در برابر فشار و نصب آسان، یکی از گزینه‌های محبوب برای روف گاردن‌ها هستند.
• عایق‌های بیتومنی: به صورت رول‌های آماده عرضه می‌شوند، قیمت مناسب دارند ولی به دلیل وزن بالا و شکنندگی، نصب آن‌ها نیازمند تخصص است.
• ورق‌های فلزی (آلومینیوم یا فولاد با روکش ضدزنگ): مقاومت بالایی در برابر ضربه، حرارت و آتش دارند و می‌توانند در بعضی طراحی‌ها به عنوان لایه محافظ استفاده شوند.

نکته مهم:

در شهرهای بزرگ مانند تهران، به دلیل نشست‌های احتمالی سازه و تغییرات دمایی شدید، عایق‌بندی باید خاصیت کشسانی داشته باشد تا تغییر شکل سقف را تحمل کرده و از ترک یا نشت آب جلوگیری نماید.

زهکشی و مدیریت آب

زهکشی صحیح یکی از مهم‌ترین مراحل اجرای روف گاردن است، زیرا جمع شدن آب روی سقف می‌تواند به سازه آسیب برساند و عمر گیاهان را کاهش دهد.

• بررسی مسیر هدایت آب: مسیر جریان آب باران و آبیاری باید به‌طور دقیق طراحی شود تا از تجمع آب جلوگیری شود و به سیستم زهکشی هدایت گردد.
• شیب‌بندی کف: شیب‌بندی مناسب کف پشت‌بام تضمین می‌کند که آب به سمت کفشورها هدایت شود و از هرگونه جمع شدن و آب‌گرفتگی جلوگیری شود.
• تعیین محل کفشورها: به‌طور کلی، حداقل یک کفشور برای هر ۷۰ متر مربع پشت‌بام توصیه می‌شود. چینش کفشورها باید به گونه‌ای باشد که هم عملکرد صحیح داشته باشد و هم با طراحی و مبلمان روف گاردن هماهنگی داشته باشد.

زهکشی درست، پایه‌ای برای سلامت طولانی‌مدت گیاهان و جلوگیری از آسیب به سقف است و کیفیت اجرای آن تاثیر مستقیم بر دوام پروژه دارد.

انتخاب گیاهان مناسب

انتخاب گیاهان مناسب نه تنها زیبایی بصری ایجاد می‌کند بلکه نگهداری آسان و طول عمر روف گاردن را تضمین می‌کند.

• روف گاردن گسترده: بهتر است از گیاهان مقاوم به خشکی و گرما، با ریشه کم‌عمق و نیاز به خاک کم استفاده شود. این گیاهان معمولاً پوشش سبز سطحی ایجاد می‌کنند و وزن کمتری روی سازه وارد می‌کنند.
• روف گاردن متمرکز: امکان کاشت گیاهان بزرگ‌تر، درختان، بوته‌ها و گیاهان متنوع‌تر فراهم است. عمق خاک بیشتر در این روش اجازه رشد کامل گیاهان و طراحی باغچه‌های واقعی را می‌دهد.

انتخاب گیاهان باید با توجه به اقلیم، میزان نور خورشید، وزش باد و هدف استفاده از روف گاردن انجام شود. همچنین ترکیب گیاهان همیشه سبز و فصلی می‌تواند فضای سبز را در طول سال حفظ کند.

نصب سیستم آبیاری

برای حفظ سلامت گیاهان و کاهش هزینه و زمان نگهداری، نصب یک سیستم آبیاری مناسب ضروری است:

• سیستم‌های قطره‌ای یا خودکار: این سیستم‌ها میزان دقیق آب مورد نیاز گیاهان را تأمین می‌کنند، هدررفت آب را کاهش داده و نیاز به آبیاری دستی را کم می‌کنند.
• مدیریت زمان‌بندی و فشار آب: تنظیم مناسب زمان و فشار آب باعث رشد بهینه گیاهان و جلوگیری از آسیب به خاک و ریشه‌ها می‌شود.

نصب سیستم آبیاری باعث می‌شود نگهداری روف گاردن ساده‌تر و مقرون‌به‌صرفه‌تر باشد، خصوصاً در فضاهای شهری و بلندمرتبه که دسترسی به پشت‌بام محدود است.

چیدمان و مبلمان فضای نشیمن

فضای نشیمن در روف گاردن، جایی است که کاربران می‌توانند از محیط سبز و آرامش‌بخش لذت ببرند. طراحی و چیدمان صحیح این فضا اهمیت زیادی در تجربه استفاده از روف گاردن دارد:

• انتخاب مبلمان مقاوم به شرایط جوی: میز و صندلی‌ها، نیمکت‌ها و صندلی‌های راحتی باید مقاوم در برابر تابش خورشید، بارش باران و وزش باد باشند. استفاده از مواد ضدزنگ، چوب‌های ترمووود یا فلزات با پوشش مقاوم توصیه می‌شود.
• ایجاد مناطق نشیمن و استراحت: می‌توان فضا را به بخش‌های مختلف برای نشستن، معاشرت، مطالعه یا استراحت تقسیم کرد. استفاده از مبلمان قابل جابجایی و متنوع باعث انعطاف در طراحی و تغییر چیدمان بر اساس نیاز کاربران می‌شود.
• مزیت طراحی اصولی: چیدمان مناسب و ایجاد مسیرهای عبوری استاندارد علاوه بر زیبایی، امنیت و راحتی کاربران را نیز افزایش می‌دهد.